AGADER E OUTRAS LERIAS DE DESENVOLVEMENTO RURAL
Leva aí dende 2000, a axencia multioficina (unha oficina por comarca, ou duas, como en Ferrolterra- Ortegal, 33 en toda Galiza), varios traballadores en cada unha , miles de millóns de euros procedentes maiormente da UE para xestionar en desenvolvemento rural.
A chegada dos fondos europeos foi recibida no seu momento con entusiasmo. Creouse entón a gran rede que ía administrar os cartos e aí rematou o interese político polo tema. Non se produciu debate sobre os fines aos que se ían destinar eses importantes recursos. O diñeiro e a súa rede de distribución convertíronse en fins por sí mesmos. O grande éxito de comarcas como Ortegal non son os proxectos levados adiante senón o feito de contar cunha oficina propia do AGADER.
Poren sabemos xa que moitos dos proxectos que costearon ou contribuíron a costear os fondos europeos constitúen un escandaloso despilfarro: O seu uso non pasou do día da inauguración (La Voz de Galicia, nov. 2008). Dese tipo de cousas sabemos ben neste concello ao que os centros de interpretación (muíño de vento, muíño de mareas, aldea rural: un verdadeiro furor) van empezar a saírlle polas orellas, aínda que non os vimos nunca funcionar e non sabemos exactamente para qué van servir. Sabemos pola contra que a rehabilitación de cada un deles leva costado xa o que nos costaría a calquera restaurar sete vivendas unifamiliares. Acontece, presumiblemente, que se carga nos presupostos de obra os gastos de sosteñemento das mesmas institucións que os promoven, nomeadamente en recursos de persoal, tanto se chamen fundacións como concellos. É o caso ejemplar da Fundación Ortegalia, aspirante a todo tipo de axudas, convenios e fondos, europeos ou non: O medio constituido en fin.
Buscando na rede atópanse fácilmente os proxectos financiados por AGADER na comarca, que cada quen pode valorar se serviron ou non ao fin para o que foron instituídos. Mais laboriosos de rastrexar son os fondos europeos xestionados pola Deputación e outras administraccións da Xunta, pero hai constancia de que foron de enorme cuantía.
A pregunta é se houbo desenvolvemento rural que xustifique a morea de cartos investidos. A resposta nola dan as cifras, nomeadamente as de despoboamento: En Ortigueira 1220 habitantes menos e 92 aldeas abandonadas no transcurso de dez anos. Creacción de emprego, escasa e por debaixo das previsións. Innovación nengunha. Aumento das actividades agraria e forestal, cero. Mellora das condicións de vida nas parroquias, inexistente.
Despois de oito anos, AGADER difunde once “iniciativas de éxito no rural” financiadas pola súa institución en toda Galiza. Nove proxectos galegos certamente encomiables que se levaron adiante co empeño dos particulares que os concebiron. Constitúen o modelo: Son propostas innovadoras, sostibles e viables relacionadas coa agricultura, a gandeiría e o sector forestal que serviron para dar un pulo económico á súa comarca. Pero supoñen un número de éxitos insignificante. No balance, os resultados non responden da cuantía dos fondos investidos e da estructura administrativa que comporta xestionalos. Foron oito anos de esterilidade, oito anos perdidos na creacción dun tecido productivo e sólido no ámbito rural, quizais a mais factible das saídas á crise na nosa comunidade (ver enlace).
simplicius dijo
El desensenvolvimiento rural desde mi particular punto de vista, sería crear la imprescincible infrastuctura que se requiere para favorecer el asentamiento en el mismo de nuevas familias. Por citar una excelente intervención, sería la operada en el concello de Mañón, cuando en los noventa se cimentaron corrales, saneamiento, alumbrado y traída de aguas a todos los lugares sin excepción (votantes de un lado o del contrario por igual).
Además de rehabilitar el patrimonio, crear sendas, refugios, lavaderos, muiños, fuentes, etc.,... y simultáneamente otros espacios abiertos de naturaleza llenos de encanto, fue una labor encomiablemente ejemplar, que pasará a la historia.
Atraso de casi veinte años de diferencia el lleva el vecino concello sobre este centro neurálgico de sedes y aun más por cuestionar de tanto plan de Jolibú, que están muy bien, pero que no incide directamente en la calidad de vida de la vecindad asentada en las aldeas. Y más se oye hablar en las tabernas, que algunos corrales de amigos e iglesias, fueron de chapuza burdamente asfaltados y sin tan siquiera canalizar las aguas.
1 Mayo 2009 | 01:25 AM